ردکردن این

ریخته گری چگونه انجام می شود؟

در این مقاله قصد داریم تا برای شما ریخته گری را تعریف کرده و اصولی که در ساخت قطعات و طراحی ابزار فلزی باید رعایت کنید را تعریف کنیم.

ریخته گری از کلمه ی Casting که یک کلمه انگلیسی است گرفته شده است و به معنی توانایی، حرفه و فن شکل دادن به فلزات و آلیاژهای مختلف از طریق ذوب کردن آنها و سپس ریختن این مواد مذاب در قالب های از قبل ساخته شده و سپس سرد کردن این آلیاژها تا به شکل قالب هاای که در آنها موارد ریخته شده است در بیایند. این روش یکی از قدیمی ترین روش هایی می باشد که برای شکل دهی به فلزات و آلیاژهای مختلف استفاده می شود. کارآمدی این روش بقدری بالا می باشد که که امروزه نیز با توجه به پیشرفت های بسیار زیادی که در صنعت قطعه سازی ایجاد شده است هنوز هم از این روش برای ساخت قطعات صنعتی استفاده می شود.کوره های ریخته گری که در قدیم مورد استفاده قرار می گرفتند از جنس رس و یا بهتر بگوییم از خاک رس ساخته می شده اند و در داخل آنها لایه هایی از جنس چوب و مس قرار داده می شود.

علم ریخته گری در حوزه های مختلفی انجام می شود از حمله حوزه علم، هنر و فناوری . البته با این که ریخته گری از در نظر علمی در این سالها بسیار پیشرفت کرده است ولی هنوز هم تجربه، هنر و سلیقه ی کسی که کار قالب سازی را انجام می دهد تضمین کننده این است که قطعه ی نهایی با کیفیت و بدون عیب باشد یا نه. ساخت قالب مناسب و درست یکی از اساسی ترین روشها و کارهایی است که در تولید قطعات صنعتی باید به آن توجه ویژه داشت. آن هم به این دلیل بیش از ۵۰ درصد از قطعاتی که برای صنایع طراح می شود ساخت قالب برایشان بسیار نیاز است

ریخته گری با توجه به تکنولوژی ها و همچنین تجهیزاتی که در قالب مورد استفاده قرار می گیرد به چندین نوع دسته می شود از جمله:

  • ریخته‌گری در قالب ماسه‌ای
  • ریخته‌گری به روش ریژه (قالب‌های فلزی)
  • ریخته‌گری در قالب فلزی و با فشار کم
  • ریخته‌گری در قالب فلزی و با فشار بالا
  • دیزاماتیک، ریخته‌گری دقیق
  • ریخته‌گری در قالب‌های کوبشی

البته استفاده از این روش ها هر کدام بستگی به مواردی مانند میزان تولید ابزار مورد نیاز، کیفیت مدنظر، ابعاد و جنس قالب دارد

ریخته گری در قالب‌های بی بار

در قالب های بی ریا عملا از قالب های موقت برای انجام تولید ابزار و قالب گیری استفاده می شود. در این نوع قالب ها پس از آن که مواد مذاب به داخلشان ریخته می شود و عمل قالب گیری انجام می شود پس از سرد شدن قالب از بین میرود. پر کاربرد ترین نوع این قالب ها، قالب ماسه ای می باشد که به آن ریخته گری در قالب ماسه ای گفته می شود. همین قالب ماسه ای نیز انواع مختلفی دارد که بر اساس نوع کار و آلیاژی که استفاده می کنیم و همچنین درجه حرارت مواد ذوب شده متفاوت می باشد.

برخی از قالب های ماسه ای عبارتند از:

  • ماسه‌های سیلیسی
  • ماسه چراغی
  • ماسه زیرکونیایی

در ساخت برخی از این قالب ها از موادی مانند سیلیکات سدیم ( آب و شیشه ) به عنوان چسب استفاده می شود و از گازی مانند گاز CO2 برای سفت کردن و حالت گیری قالب استفاده می شود. در نام گذاری انواع قالب های ماسه ای اسم قالب را بر اساس ماده اصلی که برای ساخت آن مورد استفاده قرار می هند نام گذاری می کنند مثلا در ریخته گری در در قالب گچی جنس قالب از گچ می باشد البته موارد خاصی هم وجود دارد مانند ریخته گری در قالب دقیق که جنس قالب از سرامیک می باشد.

ریخته‌گری در قالب‌های دائمی

از انوع ریخته گری برای در قالب های فلزی استفاده می شود. نام دیگر این نوع قالب ها قالب غیر انبساطی می باشد و منظور از این قالب غیر انبساطی قالبی است که در برابر حرارت هیچ گونه انبساطی از هود نشان نمی دهد. ویژگی این قالب های این است که این قالب ها توانایی آن را دارند که فشار مواد مزاب را به خود مواد باز گردانند چنین فرایندی باعث کاهش درصد انقیاض و در نتیجه باعث کاهش عیوب ناشی از چنین انقباضی می شود. به دلیل آن که در قالب های فلزی و دائمی سرعت انقال حرارت نسبت به قالب های ماسه ای خیلی بیشتر می باشد ساختار این قالب ها ریزتر و خواص مکانیکی آنها اغلب بسیار بالاتر می باشد.

از انواع پر کاربرد این نوع روش می توان به موارد زیر اشاره کرد:

ریخته گری با فشار کم: در این روش مواد مذاب با فشار بسیار کم به داخل قالب تزریق می شود همچنین در این روش مواد مذاب بدون تلاطم و به آرامی از پایین قالب به داخل آن تزریق می شوند. این روش یکی از روشهای پر کاربرد برای تولید ابزار آلومینیومی با خواص مکانیکی بالا می باشد.

ریخته گری با فشار بالا: د راین روش مواد مذاب بوجود آمده از ذوب فلزات یا آلیاژها با فشار بسیار بالایی به داخل قالب تزریق می شود. این روش زمانی مورد استفاده می باشد که تعداد ابزارهایی که می خواهیم تولید کنمی تعدادشان زیاد می باشد ولی کیفیت آنها زیاد مد نظرمان نمی باشد.

فرایند انجماد قالب

بسیاری از صنعت گران عملاتی که برای ریخته گری انجام میشود را برابر با انجماد می دانند زیرا در فرایند ریخته گری مواد مذاب به داخل قالب ریخته شده و پس از مدتی با سرد کردن قالب و عملا انجماد مواد مذاب، شکل نهایی را به مواد ریخته شده در قالب می دهند. مرجله انجماد مرحله ی بسیار مهمی می باشد به شکلی که در این مرجله بسیاری از خواص ماده شکل می گیرد و بسیاری از عیب هایی که در ابزارها پدیدار می شوند مانند تخلخل گار و یا انقباض انجمادی در این مرحله رخ می دهد ولی می توان با کنترل پارامترهای خاصی از ایجتد چنین مشکلاتی در ابزارهای تولید شده جلو گیری کرد.

اگر به ساخت قطعات علاقه دارید به شما پیشنهاد می کنیم مقاله های مربوط ساخت قطعه و CNC و همچنین مقاله مربوطه به فرزکاری را مطالعه کنید.